İki astronomi ekibi, evrenin bugüne kadar keşfedilmiş en büyük
ve dünyaya en uzak su kütlesini ortaya çıkardı. Dünyadan 12 milyar ışık
yılı mesafedeki bu su kütlesi, dünya okyanuslarının içerdiği toplam su
kütlesinin 140 trilyon katı büyüklüğe sahip.
Nasa galerisinden quasar'dan bir görüntü
Buhar halindeki su kütlesi, kuasar olarak adlandırılan ve ortasında,
çevresindeki maddeyi yutan büyük bir kara delik bulunan gök cismini
sarıyor.
NASA’nın Kaliforniya’daki laboratuvarından Matt Bradford, kuasar
çevresindeki ortamın oldukça özgün bir yapıya sahip olduğunu belirterek,
bu yapının "devasa büyüklükte su ortaya çıkardığını" belirtti.
Keşfi yapan ekiplerden birinin başkanı olan Bradford, "yeni keşif bir
kez daha gösterdi ki su, evrende oldukça yaygın ve hatta evrenin en
erken zamanlarından beri var" dedi. Bu ekibin bulguları, Astrophysical
Journal Letters’da yayımlandı.
Kuasarlar, çevresini bir disk şeklinde saran gaz ve toz kümesini emen
devasa bir karadeliğe sahip gök cisimleri. Kuasarın karadeliği, bu
tüketiminin sonucunda diskin ortasından her iki yöne doğru müthiş bir
enerji fışkırtıyor. Su kütlesinin bulunduğu bu kuasarın kara deliği
Güneş’ten 20 milyar kat daha yoğun ve Güneş’ten, "Bin trilyon kat"
enerjiye sahip.
Bu kadar uzakta ve evrenin erken dönemlerinde var olan su kütlesi ilk
kez keşfediliyor. Güneş Sistemi’nin dahil olduğu Samanyolu Galaksisi’nde
de su buharı bulunuyor ancak galaksimizdeki su kütlesinin çoğu buz
halde bulunuyor.
Samanyolu’ndaki su kütlesi, bu kuasarda bulunandan 4000 kat daha az.
Bunun nedeni de suyun, Samanyolu’nda daha çok buz formunda olması.
Kuasardaki su buharı, gök cisminin karadelik etrafında dönen gaz
kütlesinin içerisine dağılmış durumda. Bu gaz bölge, yüzlerce ışık yılı
genişliğinde (1 ışık yılı, yaklaşık 6 trilyon mil). Kuasardaki su buharı
ile, karbonmonoksit gibi diğer moleküllerin ölçümleri, çevreleyen gazın
yoğunlaşarak yıldızlar oluşturuyor olabileceğini gösteriyor. Ölçümler,
Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nün Hawai’deki teleskobu kullanılarak,
Bradford’un ekibince 2008’den beri yapılıyor. Kuasar üzerinde çalışan
ikinci ekip ise, Alpler’deki Caltech Submillimeter Gözlemevi başkan
yardımcısı, fizikçi Dariusz Lis başkanlığındaki bir ekip. Bu ekip de
kuasardaki ilk su buharı gözlemini 2010’da yaptı.
Kaynak : http://www.hurriyetport.com/dunya/evrende-dunya-okyanuslarinin-icerdigi-toplam-su-kutlesinin-140-trilyon-kati-su
Orjinal nasa link : http://www.nasa.gov/topics/universe/features/universe20110722.html